به گزارش بهداشت نیوز، پژوهشگران تاکید کردند این نتایج آسیب بر باروری حیوانات را نشان میدهد اما هنوز شواهد کافی برای اثبات تاثیر مستقیم این ذرات بر اختلالات باروری در انسان وجود ندارد.
برای چندین دهه، آلودگی پلاستیکی پدیدهای بود که بر محیط زیست تحمیل میشد اما همان پلاستیکها به دلیل عوامل محیطی فرسوده و خرد میشوند و اکنون کوچکترین ذرات آنها در خون، ادرار، شیر مادر و بافت جفت انسان نیز یافت میشوند.
نتایج جدید نشان میدهد نانوپلاستیکها ممکن است از طریق ایجاد استرس اکسیداتیو به دستگاه تولیدمثل آسیب وارد کنند. استرس اکسیداتیو زمانی رخ میدهد که تعادل میان مولکولهای واکنشپذیر و سازوکارهای دفاعی سلول به هم میخورد و در نتیجه عملکرد طبیعی بافتها مختل میشود.
پژوهشگران اظهار کردند: ذرات پلیاستایرن میتوانند تولید مولکولهای واکنشپذیر در سلولها را افزایش داده و مسیرهای مرتبط با التهاب و مرگ سلولی را فعال کنند.
در آزمایش روی موشها، فعال شدن یکی از این مسیرها با افزایش علائم التهاب و کاهش کیفیت اسپرم همراه بود. در تخمدان موش صحرایی نیز مسیر دیگری باعث از بین رفتن سلولهای پشتیبان تخمک شد. این ذرات همچنین میتوانند از طریق اختلال در محور مغز و غدد جنسی بر سطح هورمونهای جنسی تاثیر بگذارند.
در موشهایی که دوزهای بالای نانوپلاستیک دریافت کردند، سطح تستوسترون و هورمون هیپوفیزی محرک تولید آن کاهش یافت. در ماهی گورخری نیز کاهش فعالیت آنزیم تولیدکننده استروژن به کاهش این هورمون منجر شد.
آلایندههای دیگر میتوانند آسیب را تشدید کنند
به گزارش ایسنا، پژوهشگران اظهار کردند نانوپلاستیکها معمولا بهتنهایی در محیط وجود ندارند و میتوانند آلایندههای دیگر را نیز با خود حمل کنند. ترکیب این ذرات با آلایندههای مختلف در برخی آزمایشها آسیب بیشتری ایجاد کرده است.
آنان تاکید کردند هنوز ثابت نشده است که نانوپلاستیکها در انسان باعث اختلالات تولیدمثلی میشوند. همچنین مشاهده این ذرات در بدن یک حیوان، بهتنهایی نشان نمیدهد حیوان در شرایط واقعی چه میزان از آن را دریافت کرده است.
بخش عمده آزمایشها با استفاده از ذرات صاف، کروی و تولیدشده در کارخانه از پلیاستایرن و در دوزهایی بالاتر از میزان مواجهه معمول انسان انجام شده است. در مقابل، ذراتی که در محیط زیست فرسوده میشوند، شکل و ترکیب شیمیایی متفاوتی دارند و ممکن است آلایندههای مختلفی را نیز جذب کرده باشند.
یکی از مشکلات اصلی، نبود روش دقیق برای اندازهگیری میزان نانوپلاستیک موجود در بدن انسان است که باعث میشود برآورد خطر ناشی از این ذرات همچنان با عدم قطعیت همراه باشد.
پلاستیک در برخی مایعات تولیدمثلی انسان شناسایی و آثار زیانبار آن در مطالعات حیوانی مشاهده شده است اما هنوز شواهدی که این دو یافته را بهطور مستقیم به آسیب تولیدمثلی در انسان مرتبط کند، وجود ندارد.
بر اساس گزارش ارث، پژوهشگران میگویند برای پر کردن این شکاف، ابتدا باید روشهای حساستری برای شناسایی و اندازهگیری نانوپلاستیکها در بافتهای انسانی توسعه یابد و سپس مطالعات انسانی گستردهتری انجام شود.
نتایج این پژوهش در نشریه New Contaminants منتشر شده است.
منبع: ایسنا